czwartek , 29 września 2022
Home / Wiadomości / 70. rocznica wysiedleń na Zamojszczyźnie

70. rocznica wysiedleń na Zamojszczyźnie

zamoscW związku ze zbliżającą się 70. rocznicą wysiedleń na Zamojszczyźnie Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Lublinie organizuje w dniach 27-30 listopada 2012 r. cykl wydarzeń upamiętniających tamte tragiczne chwile. Współorganizatorami obchodów rocznicowych są Prezydent Miasta Zamościa – Marcin Zamoyski, Polski Związek Byłych Więźniów Politycznych Hitlerowskich Więzień i Obozów, Zarząd Okręgu w Zamościu.

Honorowy Patronat nad uroczystościami objął Prezydent Rzeczpospolitej Polskiej Bronisław Komorowski. Współpraca: Fundacja Polsko-Niemieckie Pojednanie oraz Muzeum Zamojskie w Zamościu.

 PROGRAM UROCZYSTOŚCI 27-30 LISTOPADA 2012

27 listopada, godz. 14.00 Rynek Solny w Zamościu – uroczyste otwarcie wystawy „Sonderlaboratorium SS Zamojszczyzna „pierwszy obszar osiedleńczy” w Generalnym Gubernatorstwie”.

Wystawa Sonderlaboratorium SS. Zamojszczyzna „pierwszy obszar osiedleńczy w Generalnym Gubernatorstwie”, opowiada nie tylko o przygotowaniu, przebiegu, charakterze  Aktion Zamosc, ale również o nieplanowanych przez okupanta niemieckiego zjawiskach, które ona wywołała: organizowaniu pomocy dla wysiedlanej ludności Zamojszczyzny, podjęciu cywilnego i zbrojnego oporu w jej obronie przez struktury Polskiego Państwa Podziemnego. Integralną częścią tego obrazu jest los niemieckich osadników sprowadzonych na Zamojszczyznę w ramach budowania „bastionu niemieckości”, jak też  powojenne próby osądzenia zbrodni niemieckich podjętych przez międzynarodowe i polskie sądownictwo. Zadaniem wystawy jest ukazanie szczególnego charakteru wydarzeń na Zamojszczyźnie oraz umiejscowienia ich w kontekście nazistowskich planów budowania w Europie „nowego ładu etnicznego”.

Scenariusz: Agnieszka Jaczyńska, Koncepcja plastyczna: Magdalena Śladecka

Szczegółowy przebieg uroczystości:

10.30 Zbiórka pocztów sztandarowych i uczestników uroczystości w bramie koszar ul. J. Piłsudskiego

11.00 Uroczysta msza św. w kościele pod wezwaniem św. Michała Archanioła w Zamościu, ul. J. Piłsudskiego

12.30 Uroczystość przy pomniku Ofiar Faszyzmu, ul. J. Piłsudskiego

– ceremoniał wojskowy

– składanie kwiatów

14.00 Otwarcie wystawy plenerowej Sonderlaboratorium SS Zamojszczyzna „pierwszy obszar osiedleńczy” w Generalnym Gubernatorstwie, Rynek Solny

14.30 Promocja albumu Sonderlaboratorium SS Zamojszczyzna „pierwszy obszar osiedleńczy” w Generalnym Gubernatorstwie, Muzeum Zamojskie w Zamościu (Sala Koncertowa), ul. Ormiańska

28-30 listopada, Sala Consulatus (Ratusz Zamojski, Rynek Wielki 13) – międzynarodowa konferencja naukowa „Wysiedlenia jako narzędzie polityki ludnościowej w Europie XX wieku”

Celem konferencji jest ukazanie polityki ludnościowej w Europie XX wieku. Ważnym zjawiskiem społecznym stały się wówczas migracje, w tym wymuszone określoną polityką (rasową, klasową, zmianą granic poszczególnych państw lub względa­mi utylitarnymi) przemieszczenia wielkich rzesz ludności. Na tym tle zostaną również ukazane wydarzenia związane z Niemiecką Akcją Wysiedleńczą na Zamojszczyźnie (1942–1943). Dlatego nasza sesja składa się z czterech bloków poświęconych wysiedleniom jako zjawisku demograficznemu, okupacyjnej polityce wysiedleń na Ziemiach Polskich (niemieckiej i sowieckiej) oraz wysiedleniom i przesiedleniom w Europie Środkowej i Wschodniej prowadzonym po zakończeniu II wojny światowej. Jedna z części będzie dotyczyła losu ludności Zamojszczyzny i akcji wysiedleńczej jako ważnego elementu realizacji Generalplan Ost.

Program konferencji:

28 listopad 2012 r. (środa)

9.00–9.30 Otwarcie konferencji i powitanie gości

Blok I: Wysiedlenia jako zjawisko demograficzne

(prowadzenie: prof. Dariusz Stola – ISP PAN, Collegium Civitas)

9.30–9.50 prof. Krystyna Romaniszyn (UJ) – Migracje w XX wieku – kwestie terminologiczne i metodologiczne

9.50–10.10 dr Ingo Haar (Uniwersytet Wiedeński) – Model totalitarnych wysiedleń (próba rekonstrukcji)

10.10–10.30 prof. Grzegorz Janusz (UMCS) – Etniczność jako przyczyna przesiedleń w XX wieku

10.30–10.50 prof. Piotr Eberhardt (Inst. Geografii PAN) – Polityczne migracje na ziemiach polskich 1939–1950

10.50–11.20 prof. Marek Okólski (Uniwersytet Warszawski) – Rola migracji w kształtowaniu przemian ludnościowych na ziemiach polskich (w perspektywie XX wieku)

Blok II: Generalplan Ost a Zamojszczyzna

(prowadzenie: prof. Rafał Wnuk – KUL, Muzeum II Wojny Światowej)

Cz. I

12.10–12.30 prof. Isabel Heinemann (Uniwersytet Münster) – „Generalny Plan Wschodni” w praktyce. Wysiedlenia na Zamojszczyźnie a narodowo-socjalistyczne plany przesiedleńcze

12.30–12.50 Klaus Dönecke (Polizeipräsidium Düsseldorf) – Udział Rezerwowego Batalionu Policji z Essen w akcji wysiedleń na Zamojszczyźnie

12.50–13.10 Mariusz Zajączkowski (IPN Lublin, ISP PAN) – Ukraiński wątek niemieckiej akcji kolonizacyjnej na Zamojszczyźnie

Cz. II

15.00–15.20 Helena Kubica (Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau) – Losy ludności Zamojszczyzny w obozie koncentracyjnym Auschwitz

15.20–15.40 dr Janina Kiełboń (Państwowe Muzeum na Majdanku) – Wysiedleńcy z Zamojszczyzny w obozie koncentracyjnym na Majdanku

15.40–16.00 dr Beata Kozaczyńska (Uniwersytet Przyrodniczo-Humanistyczny w Siedlcach) – Losy dzieci polskich wysiedlonych z Zamojszczyzny do dystryktu warszawskiego (1942–1945)

16.00–16.20 dr Janusz Kłapeć (UMCS) – Losy ludności „pozostawionej” na Zamojszczyźnie w trakcie wysiedleń na podstawie dokumentów Rady Głównej Opiekuńczej

Cz. III

17.20–17.40 Przemysław Sypniewski (Fundacja Polsko-Niemieckie Pojednanie) – W czym Archiwum Fundacji Polsko-Niemieckie Pojednanie oraz program Straty Osobowe mogą być pomocne w badaniach nad losami wysiedlonych z Zamojszczyzny?

17.40–18.00 dr hab. Tomasz Chinciński, Tomasz Rabant (Muzeum II Wojny Światowej) – Prezentacja niemieckich i sowieckich wysiedleń i deportacji ludności z lat 1939–1945 na wystawie stałej Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku

 

29 listopada 2012 r. (czwartek)

Blok III: Okupacyjna polityka wysiedleń na ziemiach polskich

(prowadzenie: prof. Marek Wierzbicki – KUL, Del. IPN w Radomiu)

Cz. I

9.00–9.20 prof. Maria Rutowska (Instytut Zachodni Poznań) – Model wysiedleń niemieckich na przykładzie Kraju Warty

9.20–9.40 prof. Andrzej Gąsiorowski (Uniwersytet Gdański) – Wysiedlenia i ruchy ludnościowe na Pomorzu Gdańskim w latach 1939–1945

9.40–10.00 dr Mirosław Sikora (IPN Katowice) – Przebudowa etniczna, demograficzna i gospodarcza polskich ziem wcielonych do III Rzeszy na przykładzie prowincji śląskiej/górnośląskiej

10.20–10.40 dr Agnieszka Łuczak (IPN Poznań) – Wysiedlenia ziemian z Wielkopolski podczas okupacji

10.40–11.00 Barbara Męczykowska (IPN Gdańsk) – Model wysiedleń niemieckich na przykładzie losu gdynian

11.00–11.20 dr Sebastian Piątkowski (Del. IPN Radom) – Dystrykt radomski jako obszar realizacji niemieckiej polityki wysiedleń w GG

Cz. II

15.00–15.20 prof. Pavel Polian (Uniwersytet Moskiewski, Uniwersytet Alberta-Ludwiga we Freiburgu Bryzgowijskim) – Sowiecka polityka okupacyjna a migracje przymusowe (deportacje) ludności na ziemiach polskich w okresie II wojny światowej

15.20–15.40 prof. Bogdan Musiał (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego) – Wysiedlenia jako narzędzie polityki w okresie stalinowskim w latach 1941–1945 na przykładzie terenów Związku Radzieckiego w granicach przed 1939 r.

15.40–16.00 prof. Rafał Wnuk (KUL, Muzeum II Wojny Światowej) – Niemieckie i sowieckie wysiedlenia na okupowanych ziemiach polskich – próba porównania

16.50–17.50 Panel dyskusyjny: Edukacja i pamięć

– prof. Tobias Weger (Uniwersytet w Oldenburgu); dr hab. Piotr Majewski (Muzeum II Wojny Światowej); dr Łukasz Kamiński (IPN-KŚZpNP)

 

30 listopada (piątek)

Blok IV: Wysiedlenia i przesiedlenia po II wojnie światowej

(prowadzenie: dr Sławomir Łukasiewicz – IPN Lublin, KUL)

Cz. I

9.00–9.20 dr hab. Janusz Wróbel (IPN Łódź) – W cieniu Jałty. Teoria i praktyka powojennej repatriacji na wschodzi i zachodzie

9.20–9.40 dr hab. Piotr Majewski (Muzeum II Wojny Światowej) – Droga do wysiedleń Niemców z Czechosłowacji (geneza dekretów Beneša)

9.40–10.00 prof. Grzegorz Hryciuk (Uniwersytet Wrocławski) – Ruchy ludnościowe w ZSRR po II wojnie światowej jako element polityki etnicznej

10.00–10.20 dr Tomáš Dvořák (Uniwersytet Masaryka w Brnie) – Wysiedlenie ludności niemieckiej z terenów Czechosłowacji w latach 1945–1951

Cz. II

10.40–11.00 prof. Elżbieta Kościk (Uniwersytet Wrocławski) – Zmiany demograficzne na Dolnym Śląsku jako skutek powojennych migracji

11.00–11.20 dr Dorota Sula (Muzeum Gross-Rosen) – Przesiedlenia pod kontrolą państwa na przykładzie działalności PUR

11.20–11.40 dr Tomasz Osiński (IPN Lublin) – Migracja elit jako efekt inżynierii społecznej w systemie totalitarnym. Na przykładzie polskich ziemian

11.40–12.00 prof. Jan Pisuliński (Uniwersytet Rzeszowski) – Przesiedlenie ludności ukraińskiej w ramach akcji „Wisła” – założenia, cele, rezultaty

12.40–13.40 Panel dyskusyjny: Doświadczenia wysiedleń XX a współczesna problematyka migracji

(prowadzenie: prof. Piotr Madajczyk – ISP PAN)

– prof. Ireneusz Kamiński – prawnik (Fundacja Helsińska); prof. Dariusz Stola – historyk (ISP PAN, Collegium Civitas); prof. Piotr Eberhardt – demograf (Inst. Geografii PAN); dr Dariusz Kondrakiewicz – politolog (UMCS)

13.40 Zamknięcie konferencji

Sprawdź również

„Mamy 4+” już z wypłatami

Ponad dwa tysiące kobiet z województwa lubelskiego otrzymuje już świadczenie Mama4+ z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. …

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Ten serwis wykorzystuje pliki cookies. Korzystanie z witryny oznacza zgodę na ich zapis lub odczyt wg ustawień przeglą…darki. Więcej informacji.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close